Wyobraź sobie galaktykę, która jest niemal całkowicie przezroczysta. Choć brzmi to jak scenariusz filmu science-fiction, dla naukowców to obecnie jedna z największych zagadek wszechświata. Najnowsze odkrycie zespołu z University of Toronto rzuca zupełnie nowe światło na to, co kryje się w ciemnościach kosmosu.
Kiedy myślimy o galaktyce, przed oczami mamy jasną spiralę, jak nasza Droga Mleczna widoczna czasem nad polskimi Tatrami czy Mazurami. Jednak obiekt o nazwie CDG-2 całkowicie wymyka się tym schematom. To prawdopodobnie najsilniejszy dowód na istnienie tzw. ciemnych galaktyk, które składają się niemal wyłącznie z niewidzialnej materii.
Jak znaleźć coś, czego nie widać?
W mojej pracy z danymi naukowymi często powtarzam, że najciekawsze jest to, co ukryte "pomiędzy wierszami". Astronomowie użyli tu sprytnego triku. Zamiast szukać samej galaktyki, skupili się na gromadach kulistych — gęstych skupiskach milionów gwiazd, które działają jak świecące latarnie na środku ciemnego oceanu.
Ale to nie wszystko. Wykorzystując potencjał teleskopów Hubble’a i Euclid, badacze zauważyli coś niezwykłego:
- Cztery gromady gwiezdne poruszają się razem, jakby były uwięzione w niewidzialnej sieci.
- Pod tymi gromadami kryje się ledwo zauważalna poświata, zbyt słaba, by dostrzec w niej pojedyncze gwiazdy.
- Aż 16% widocznego światła tej galaktyki pochodzi wyłącznie z tych czterech jasnych punktów.
Zagadka z klastra Perseusza
Obiekt CDG-2 znajduje się około 300 milionów lat świetlnych od nas. To odległość, którą trudno sobie wyobrazić, ale procesy tam zachodzące przypominają mechanizmy, które znamy z codzienności. Działa to trochę jak magnes wyciągający opiłki metalu z piasku — siły grawitacyjne sąsiednich, większych galaktyk mogły po prostu "wyssać" z CDG-2 gaz potrzebny do tworzenia młodych gwiazd, zostawiając jedynie gęste jądra gromad kulistych i potężne halo ciemnej materii.
Co to oznacza dla nas?
Być może zastanawiasz się: "Po co mi ta wiedza?". Otóż zrozumienie ciemnej materii to klucz do zrozumienia przyszłości wszechświata, w tym naszej własnej galaktyki. Okazuje się, że to, co widzimy na nocnym niebie, to zaledwie wierzchołek góry lodowej.
Oto dlaczego to odkrycie jest przełomowe:- Potwierdza, że galaktyki mogą istnieć niemal bez gwiazd.
- Daje astronomom nowe "narzędzie": szukaj gromad kulistych, a znajdziesz ukrytą masę.
- Zmusza do przepisania podręczników o ewolucji kosmosu.
W tej chwili naukowcy już ostrzą sobie zęby na CDG-1 — "siostrę" odkrytego obiektu, która może być jeszcze bardziej ekstremalnym przykładem ciemnej galaktyki. To trochę jak poszukiwanie brakującego ogniwa w ewolucji, tyle że w skali makro.
A Ty jak sądzisz? Czy w przestrzeni kosmicznej ukrywa się więcej struktur, których po prostu nie potrafimy jeszcze dostrzec naszymi zmysłami?
