Jeśli zapytasz lekarza w przychodni w Warszawie, z czego się składasz, odpowie bez wahania: w 60 procentach z wody i 20 procentach z węgla. To brzmi logicznie i znajomo. Jednak fizyk kwantowy spojrzy na ciebie z lekkim uśmiechem i powie coś zupełnie innego – że jesteś kolekcją kwarków i elektronów.
Brzmi jak teoria z filmu science-fiction? Być może, ale najnowsze badania sugerują, że nasza rzeczywistość jest o wiele dziwniejsza, niż podpowiada nam zdrowy rozsądek. Okazuje się, że to, co trzyma nas w całości, w zasadzie nie istnieje w sposób, w jaki rozumiemy materię.
Czego nie widać w mikroskopie
Większość z nas wyobraża sobie atomy jako miniaturowe układy słoneczne, gdzie małe kuleczki krążą wokół jądra. Sęk w tym, że ta wizja jest błędna. Protony i neutrony w jądrach naszych atomów nie są jednolitymi obiektami. To skomplikowane konstrukcje zlepione niezwykle silną energią.
Aby utrzymać je razem, wszechświat używa czegoś, co nazywamy gluonami. Nazwa pochodzi od angielskiego słowa glue, czyli klej. Problem w tym, że gluony to istny fenomen fizyki:
- Są odpowiedzialne za trzymanie materii w całości.
- Mają potężną moc oddziaływań silnych.
- Jako „cząstki wirtualne” niemal fizycznie nie istnieją.
Dlaczego cząstki wirtualne to "duchy" wszechświata
To tutaj zaczyna się robić naprawdę ciekawie. W świecie fizyki cząstka wirtualna jest tak krótko żyjąca, że trudno uznać ją za "rzecz". To jak mrugnięcie okiem w totalnej ciemności – niby coś się wydarzyło, ale kiedy chcesz to sprawdzić, już dawno tego nie ma.
Czy zatem powinniśmy mówić, że składamy się również z gluonów? Fizycy spierają się o to od lat. Skoro gluony „sklejają” nasze kwarki, bez nich po prostu byśmy się rozpłynęli. Z drugiej strony, zaliczanie ich do listy naszych „składników” jest jak twierdzenie, że dom składa się z cegieł i niewidzialnego, ulatniającego się powietrza, które tylko na chwilę je podtrzymuje.
Jak zrozumieć coś, co „nie istnieje”?
Większość ludzi traktuje cząstki jak malutkie kulki bilardowe. To największy błąd naszej intuicji. Zamiast wyobrażać sobie nas samych jako zbieraninę twardych obiektów, lepiej pomyśleć o oscylującym polu energii. Jesteśmy raczej tańcem sił niż statycznym zbiorem materii.
Wskazówka na dziś: Zamiast patrzeć na swoje dłonie jak na twardą materię, spróbuj spojrzeć na nie jak na dynamiczny proces. Wszystko, co nas otacza – od porannej kawy po ekran smartfona – jest w ciągłym ruchu kwantowym, który utrzymuje się dzięki tym „wirtualnym” siłom.
A Wy jak sądzicie – czy ta definicja „człowieka jako kolekcji kwarków i gluonów” ma dla Was sens, czy wolicie trzymać się biologii i węgla? Czekam na Wasze opinie w komentarzach!
