Kiedy wiosną w Warszawie zaczyna pylić brzoza, miliony Polaków sięgają po leki przeciwhistaminowe. Walczymy z katarem i łzawiącymi oczami, nie zdając sobie sprawy, że tym samym ruchom zmieniamy coś zupełnie innego: sposób, w jaki nasz mózg koduje informacje.
Okazuje się, że histamina, którą kojarzymy wyłącznie z alergią, wewnątrz naszej głowy pełni rolę zupełnie nieoczekiwanego wzmacniacza pamięci. Najnowsze badania rzucają nowe światło na to, jak nasz organizm zarządza uwagą.
Nie tylko swędząca skóra
Dla większości z nas histamina to synonim kłopotów. Kiedy cząsteczki te uwalniają się w odpowiedzi na alergen, wywołują stan zapalny. Jednak w mózgu sytuacja wygląda inaczej. Receptorów histaminowych jest tam całe mnóstwo, szczególnie w obszarach odpowiedzialnych za uczenie się i zapamiętywanie.
Były to te same miejsca, na które latami nieświadomie wpływaliśmy starszymi lekami na alergię. Pamiętacie to uczucie lekkiego otępienia lub „mgły mózgowej” po zażyciu tabletek na katar? To właśnie był sygnał, że lek dostał się tam, gdzie nie powinien – do zasobów neurochemicznych Twojego mózgu.
Eksperyment: czy można podkręcić pamięć?
Naukowcy z Oksfordu postanowili sprawdzić, co się stanie, gdy celowo zwiększymy poziom histaminy w mózgu. Użyli do tego pitolisantu – leku stosowanego przy narkolepsji, który potrafi precyzyjnie regulować pracę receptorów histaminowych.
Wyniki badania były zaskakujące:
- Osoby przyjmujące lek wykazały o 11 procent lepszą dokładność w odtwarzaniu informacji.
- Obrazy MRI pokazały wzmocnioną łączność między „fabryką” histaminy a hipokampem – centralnym punktem pamięci.
- Badani byli bardziej uważni na nowe bodźce, co naukowcy nazywają „pobudzeniem powiązanym z nowością”.
Czy to nowa „pigułka inteligencji”?
Zanim zaczniecie przeszukiwać domowe apteczki w poszukiwaniu sposobów na lepszą sesję egzaminacyjną czy wyniki w pracy – stop. Nie traktujcie pitolisantu jako leku nootropowego.
„Próba użycia tego jako środka na poprawę pamięci byłaby błędem” – ostrzega Michael Colwell, jeden z autorów badania. Stosowanie go przez zdrowych ludzi prawdopodobnie zniszczyłoby jakość snu. A jak wiemy, bez dobrego snu, nawet najlepsza pamięć na dłuższą metę zawodzi.
Jak widać, nasze ciało to mistrz ekonomii i recyklingu. Ta sama substancja, która sprawia, że po spacerze w Łazienkach Królewskich marzymy tylko o chusteczkach, w innych warunkach pomaga nam chłonąć wiedzę. To dowód na to, jak fascynująco przemyślany jest nasz system biologiczny.
A Wy, zauważyliście kiedyś, że leki na alergię wpływają na Waszą koncentrację w pracy? Czy może wręcz przeciwnie – poprawa samopoczucia po zniknięciu kataru sprawiła, że zaczęliście myśleć jaśniej? Dajcie znać w komentarzach.
