To, co dzieje się w organizmie kobiety podczas ciąży, od lat jest obiektem badań, ale najnowsze odkrycia naukowców z Western University rzucają zupełnie nowe światło na zdrowie psychiczne dzieci. Okazuje się, że organ, który zazwyczaj jest utylizowany tuż po narodzinach, może być "czarną skrzynką" przechowującą zapis przyszłego ryzyka schizofrenii. W dobie rosnącej popularności używek, ta wiedza staje się kluczowa dla rodziców i terapeutów.
Oś łożysko-mózg: Ukryty zapis rozwoju
W mojej pracy badawczej często spotykam się z teorią, że łożysko to nie tylko filtr dostarczający tlen. To skomplikowany system zapisu, który reaguje na każdą zmianę w środowisku prenatalnym. To tak zwana oś łożysko-mózg. Jeśli w tym systemie dojdzie do zakłóceń, skutki mogą objawić się dekady później, gdy dziecko wejdzie w dorosłość.
Co "pamięta" łożysko?
- Niedobory witamin i minerałów u matki.
- Ekspozycję na stres i traumy.
- Kontakt z substancjami psychoaktywnymi, takimi jak THC.
- Genetyczne markery niskiej masy urodzeniowej.
Pułapka "naturalnego" wsparcia w ciąży
Obserwujemy niepokojący trend: coraz więcej osób uważa kannabinoidy za bezpieczny sposób na poranne mdłości czy stres. Dane są alarmujące – w niektórych grupach wiekowych nawet 24% ciężarnych przyznaje się do kontaktu z marihuaną. Ale jest pewien haczyk, o którym rzadko się mówi w social mediach.
Badania mojego zespołu wykazały, że THC zmienia działanie specyficznych genów w łożysku. Te same geny są odpowiedzialne za to, jak mózg dziecka filtruje bodźce. W testach psychologicznych dzieci te wykazują osłabioną zdolność do "odsiewania" nieistotnych sygnałów, co jest jednym z wczesnych zwiastunów ryzyka schizofrenii.
Jak możemy to wykorzystać w praktyce?
Zamiast czekać do 20. roku życia na pierwsze objawy psychozy, moglibyśmy interweniować znacznie wcześniej. Badanie łożyska zaraz po porodzie może stać się standardowym testem przesiewowym, podobnym do pobierania krwi z pięty noworodka.
Moja rada: Jeśli planujesz powiększenie rodziny, pamiętaj, że styl życia obojga rodziców (tak, ojca również!) wpływa na kondycję łożyska. To ono programuje odporność psychiczną Twojego dziecka na całe życie.
Dlaczego to dobra wiadomość?
Wczesna diagnoza to nie wyrok, lecz szansa. Dzięki niej możemy wdrożyć:
- Specjalistyczną opiekę psychologiczną od najmłodszych lat.
- Odpowiednią dietę wspierającą rozwój układu nerwowego.
- Monitoring neurorozwojowy, który pozwoli uniknąć nagłego załamania zdrowia w przyszłości.
Zaskoczeni? Czy uważacie, że rutynowe badanie łożyska pod kątem ryzyk psychicznych powinno stać się standardem w naszych szpitalach, tak jak morfologia krwi? Dajcie znać w komentarzach, co o tym sądzicie.
