Wielu z nas pamięta ją z dzieciństwa. Ciężka, masywna, kolorowa waza, która stała w salonie dziadków za szybą witryny, gdzie dzieciom surowo zabraniano dotykać czegokolwiek. Wydawała się kolejnym staromodnym przedmiotem, który zupełnie nie pasuje do nowoczesnego mieszkania.
Często traktujemy takie przedmioty jak zbędny balast, który ląduje w pudłach na strychu albo w ciemnym kącie piwnicy. Tymczasem na rynku kolekcjonerskim sytuacja zmieniła się drastycznie: niektóre z tych „staroci” osiągają dziś ceny dorównujące używanemu samochodowi.
Skąd to nagłe zainteresowanie szkłem z epoki?
Rynek designu i antyków przeżywa obecnie renesans zainteresowania czeskim szkłem artystycznym drugiej połowy XX wieku. Kolekcjonerzy polują nie na przypadkowe bibeloty, ale na konkretne dzieła z renomowanych hut, takich jak Škrdlovice, oraz na prace mistrzów, m.in. Františka Víznera.
- Unikalne rzemiosło: Szkło z huty Škrdlovice to nie tylko naczynia, ale małe dzieła sztuki o wyrazistych kształtach i intensywnych kolorach.
- Modernistyczny minimalizm: Projekty Víznera, charakteryzujące się czystą formą i ponadczasowością, idealnie wpisują się w dzisiejsze trendy wnętrzarskie.
- Status kolekcjonerski: Prace te trafiają do zbiorów prestiżowych muzeów, jak MoMA w Nowym Jorku czy Victoria & Albert Museum w Londynie.
Dla osób, które pamiętają te wazy jako zwykłe dekoracje stojące obok kryształowych kieliszków, kwoty osiągane na aukcjach mogą być wręcz szokujące. Najrzadsze egzemplarze wyceniane są na setki tysięcy, a nawet miliony koron.
Jak sprawdzić, czy masz w domu skarb?
Oczywiście nie każda szklana waza jest warta fortunę. Cena zależy od autora, rzadkości modelu, stanu zachowania oraz autentyczności. Warto jednak wiedzieć, na co zwrócić uwagę, zanim zdecydujesz się pozbyć starego przedmiotu podczas porządków.
Moja wskazówka: Przed wyrzuceniem lub sprzedażą za grosze na lokalnym targu staroci, poświęć chwilę na dokładne oględziny. Szukaj na spodzie wazy podpisów, naklejek fabrycznych lub charakterystycznych śladów od spodu po nadmuchiwaniu szkła.
Krótka lista kontrolna przed decyzją:
- Ciężar: Szkło artystyczne z tamtego okresu jest zazwyczaj masywne i sprawia wrażenie solidnego.
- Technika: Szukaj efektów takich jak zatopione bąbelki powietrza, warstwowe szkło (catenary glass) czy nieregularne, artystyczne formy.
- Stan: Odpryski i głębokie zarysowania drastycznie obniżają wartość, ale nawet lekko uszkodzony okaz może być cenniejszy, niż sądzisz.
Warto zrobić wyraźne zdjęcie i porównać je z katalogami aukcyjnymi w internecie. Czasami wystarczy jedna konsultacja ze znawcą designu, by dowiedzieć się, że przedmiot, który przez lata był tylko „kurzołapką” na półce, to w rzeczywistości kawałek historii wzornictwa.
A czy Ty masz w domu jakieś pamiątki po dziadkach, których pochodzenia nie jesteś pewien? Może warto zajrzeć do tej zakurzonej skrzyni na strychu jeszcze dzisiaj?
