Czy zastanawiałeś się kiedyś, co dzieje się z naszymi oczami w chwilach bezpośrednio po ustaniu funkcji życiowych? Przez dekady medycyna zakładała, że tkanka siatkówki umiera błyskawicznie z powodu odcięcia dopływu tlenu. Najnowsze odkrycie wywraca ten pogląd do góry nogami.
Badacze z Instytutu Nauki i Technologii w Barcelonie opracowali metodę, która pozwala utrzymać ludzkie oko w stanie aktywności metabolicznej nawet 24 godziny po pobraniu. Co więcej, wykazano, że siatkówka potrafi reagować na światło jeszcze przez 10 godzin od śmierci dawcy.
Dlaczego to zmienia reguły gry?
Wielu z nas kojarzy przeszczepy rogówki jako coś standardowego, ale siatkówka to zupełnie inna bajka. Jest ona bezpośrednio połączona z układem nerwowym, co czyni ją niezwykle wrażliwą na niedotlenienie (nazywane medycznie niedokrwieniem). Każda minuta bez krwi prowadzi do nieodwracalnych zmian w neuronach.
Zespół Eimear Byrne stworzył urządzenie o nazwie Eye-in-Care-Box. Działa ono jak zaawansowany system podtrzymywania życia dla oka, który:
- Wprowadza elastyczną sondę do tętnicy ocznej.
- Dostarcza natleniony roztwór pod precyzyjnie kontrolowanym ciśnieniem.
- Automatycznie reguluje przepływ płynów dzięki zaawansowanym sensorom.
Czy przeszczep całego oka jest blisko?
Choć w 2023 roku przeprowadzono już pierwszy w historii przeszczep całego oka, nie udało się wówczas przywrócić pacjentowi wzroku. Problem nie tkwi tylko w samej gałce ocznej, ale w nerwie wzrokowym. Jak zauważają eksperci, wyzwaniem pozostaje regeneracja włókien nerwowych, które muszą "połączyć się" z mózgiem, by przekazać sygnał wizualny.
Mimo to, sukces z Barcelony jest kamieniem milowym. Po pierwsze, pozwala lepiej zrozumieć, jak działają ludzkie oczy bez testowania na zwierzętach. Po drugie, otwiera drogę do:
- Testowania nowych terapii leczenia zwyrodnienia plamki żółtej (AMD) bezpośrednio na ludzkich tkankach.
- Znacznego wydłużenia czasu, w którym organy dawców pozostają przydatne do badań.
Co to oznacza dla Ciebie?
Zamiast korzystać z zamienników, naukowcy mogą teraz badać działanie leków na autentycznych, reagujących na światło ludzkich oczach. Dzięki temu leki na choroby wzroku, z jakimi zmagają się tysiące Polaków, mogą stać się znacznie skuteczniejsze i bezpieczniejsze.
Myślisz, że w ciągu najbliższych 10 lat przeszczepy całego oka staną się tak powszechne jak współczesne operacje zaćmy, czy to wciąż daleka przyszłość? Podziel się swoją opinią w komentarzach!
